Dallı Darı

Dallı Darı (Panicum virgatum), buğdaygiler (Poaceae) familyasından çok yıllık, rizomlu ve kuraklığa dayanıklı bir ot türü. Anavatanı Kuzey Amerika olan dallı darının Amerikan kırlarında en fazla yetişen yabani bitki türü olduğu biliniyor.

Yaklaşık 3,5 metre kadar derine inen kazık kök sistemine sahip olan dallı darı toprağı erozyona ve aşınmaya karşı koruyor. ABD’de erozyon ve sel nedeniyle kaybedilen yıllık toprak miktarı yaklaşık 3 milyar ton iken, Türkiye’de de bu rakam 500 milyon ton civarında. Öte yandan 2000 yıldır işlenen Anadolu toprakları son derece zararlı bir uygulama olan “anız” geleneği nedeniyle içerdiği organik madde miktarı açısından da fakirleşmiş durumda yani ne yazık ki artık eskisi kadar verimli değil. Azalan organik madde miktarının azlığı ise topraktaki besin miktarının, mikro organizma faaliyetlerinin, toprağın aşınma direncinin ve genel olarak toprak kalitesinin azalması anlamına geliyor. Dallı darı ise topraktaki karbon miktarını artırarak toprağı organik madde açısından da zenginleştiriyor.

Dallı darı, sıcak ve kurak iklimlerde derinlerde bulunan su ve besine ulaşarak gelişimini kolayca sürdürebilmesi ve verimliliğinin yüksek olması nedeniyle hayvan yemi olarak yetiştiriliyor. 1 hektardan en az 16 ve en çok 37 ton arasında verim elde edilebildiği söyleniyor. Dallı darının bahçecilikte kullanılan varyeteleri de bulunuyor. Biyodizel yapımında ham madde olarak kullanılabilen dallı darıdan elde edilen etanol miktarı aşağı yukarı mısırdan elde edilenle aynı miktarda. Daha da önemlisi dallı darının üretim maliyeti mısırın yarısı kadar ve ayrıca hektar başına üretim kapasitesi çok daha yüksek.

Dallı darı sıkıştırılarak endüstriyel yakıt olarak da kullanılabiliyor, bu belki de gelecekte kömürün yerini alabileceğinin de göstergesi olabilir. Fosil yakıtların hızla tükendiği ve kömür rezervlerinin önümüzdeki 200 yıl içinde tükeneceği göz önünde bulundurulursa insanlığın geleceği yeni enerji kaynaklarının keşfedilmesine bağlı.

2014 yılında genetik olarak laboratuvar ortamında üretilen bir tür bakterinin dallı darıyı kolaylıkla ve ekonomik olarak (tabi bu ekonomi nihai tüketicinin cebine ne ölçüde yansır ya da yansır mı sorusunu da sormak lazım) biyodizele dönüştürebileceği keşfedildi. Gelecekte mısır ve dallı darıdan elde edilen biyodizelin tamamen petrolün yerini almasının(?) çevre sağlığı açısından çok büyük bir fark yaratmayacağını iddia edenler de var ama en azından bir ihtimal Orta Doğu’daki şu kanlı petrol savaşları bir son bulur muydu acaba?...

Çok iyimser bir öngörü olduğunun farkındayım, bizler belki göremeyeceğiz bunu ama petrol savaşları bittiğinde dünyada “açlık oyunları”nın başlama ihtimali çok daha yüksek...

Dallı darı gibi bu konu da “dallanıp budaklandı” bu defa sevgili okurlar ama ilginizi çekmiştir umarım.

Dallı Darı - Panicum virgatum

Çok Yıllık

Boy : 120-180 cm

Toprak Ph : 6.1-7.8

Sulama İhtiyacı : Normal Sulama

Konum : Güneş Alan Konum

Çiçeklenme : Yaz sonu-Kış başı

Üretim Yöntemi : Tohum, Kök ayırma