Dikenli Acur

Dikenli acur (Cucumis anguria), Cucurbitaceae (Kabakgiller) familyasından Afrika’ya özgü tırmanıcı bir bitki türü. Kabakgiller familyasına ait olsa da aslında dikenli acur Afrika’dan Yeni Dünya’ya göç etmiş bir “hıyar” cinsidir...

Bunu okuyup kıkır kıkır güldüyseniz, siz hıyara hıyar diyemeyip salatalık demeyi tercih edenlerden olmalısınız. Kusura bakmayın ama hıyara doğrusu hıyar denir. 40 yıllık hıyar, “salatalık” da, “türlülük” de, “turşuluk” da olabilir, lakin her salatalık hıyar değildir. İlginç bir bilgi olarak bizde “acur” olarak bilinen ve yılankavi kabağa benzeyen meyvalar veren “Cucumis melo var. flexuosus” ise bir kabak ya da hıyar değil kavun cinsidir...

Dikenli acur, 3 metreye kadar uzayabilen, yumurta biçimli, tüylü ya da dikenli meyvalar veren bir bitki. Bu tüy ve dikenler bitkinin kültüre alınan türlerinde daha da az bulunuyor ve batıcı değiller. Dikenli acurun meyvaları, ölümcül derecede zehirli bir bitki olan Boru çiçeğinin (Datura inoxia) tohum keselerine benziyor fakat iki bitkinin “bitki olmak dışında” başka hiçbir ortak noktası da yok. Dikenli acurun meyvalarının biçimi farklı olsa da, tadı bildiğimiz hıyar tadından pek farklı değil. Sadece yabani türlerinin tadının biraz acımsı olduğu söyleniyor. Bitkinin hem meyvaları, hem de yaprakları yenebiliyor. Meyvalarından salata, türlü ve turşu yapılabiliyor, yani hem çiğ hem de pişmiş olarak tüketilebilir.

Dikenli acurun meyvaları, tohumları ve sütü, Afrika’da pek çok hastalığa karşı doğal ilaç olarak kullanılmış. Özellikle de ondan mide ve böbrek hastalıklarını iyileştirmek için doğal ilaç yapımında yararlanmışlar. Ayrıca tohumlarının bağırsak kurtlarını düşürücü olduğu da biliniyor. Dikenli acur, üzerinde hem erkek hem de dişi çiçekleri bulunan bir bitki türü. Çiçeklerini Temmuz’dan itibaren göstermeye ve en erken Ağustos’tan itibaren de tohumlarını olgunlaştırmaya başlıyor. Özellikle hıyar turşusunu sevenler için yetiştirilmesi ve bakımı kolay bir tür olduğu söyleniyor. Bunun ilk nedeni bahçe hıyarına (Cucumis sativus) göre mantar, yaprak biti ve salatalık böceği gibi hastalık ve zararlılara karşı daha dayanıklı bir tür olması. İkinci bir neden ise tek bir bitkiden 50 kadar dikenli acur elde edebilmeniz.

Eğer bahçenizde yetiştirmek isterseniz ona bol güneş alabildiği nemli bir toprak parçası ayırmalısınız. Dikenli acur normalde tropik ve ılıman kuşak bitkisi olduğundan, yazıyı bitirmeden dona dayanıklı olmadığını da hatırlatmış olayım.

Dikenli acur

Cucumis anguria

Tek Yıllık

Boy : 3 m

Sulama İhtiyacı : Nemli Sulama

Konum : Güneş Alan Konum

Çiçeklenme : Yaz ortası-Güz başı

Üretim Yöntemi : Tohum