Gaylardiya

Gaylardiya (Gaillardia), papatyagiller (Asteraceae) familyasından tek ya da çok yıllık olabilen çiçekli bir süs bitkisi. Anavatanı Kuzey Amerika olan gaylardiyanın çok renkli (beyaz, sarı, turuncu, kırmızı, mor ve kahverengi) ve gösterişli çiçekleri hem bahçeleri hem de kesme çiçek olarak vazoları süsleyebiliyor.

Gaillardia adı, amatör botanik meraklısı Fransız sulh hakimi Mösyö Gaillard de Charentonneau’dan ödünç alınmış. Bizdeki adı da yabancı dildeki adını çağrıştıracak şekilde “gayret çiçeği”, ayrıca alevi andıran canlı renkleri nedeniyle ona “ateş çiçeği” diyenler de var. Fakat yabancılar onu “blanket flower” (battaniye çiçeği), “firewheel” (ateşçarkı) veya “sundance” (güneşdansı) adıyla çağırıyor. Battaniye çiçeği denmesinin nedeninin bitkinin bahçelerde yer örtücü çalı formunda olması ve Amerikan Kızılderililerin dokuduğu rengarenk battaniyeleri anımsatan renkler taşıması olduğu düşünülüyor. Hatta bununla ilgili eski bir de hikaye var:

Eskiden battaniye dokuyup bunu ihtiyaç sahiplerine soğuktan korunmaları için karşılık beklemeden veren yaşlı bir Kızılderili yaşarmış. Kışın soğuk günlerinde en güzel şeyin battaniye altında, elde çay ya da kahve eşliğinde pencerenizden gökten süzülen kar tanelerini izlemek olduğunda hemfikirseniz bu yaşlı adamın insanlara aslında mutluluk dağıttığını da elbette ki söyleyebiliriz. Yaşlı adam öldüğünde ise melekler mezarını işte bu çiçeklerle süsleyivermiş. Hem yaşlı adam hayat boyu ettiği iyiliğin karşısında ebedi uykusunda üşümesin, hem de herkes onun bu cömertliğini anımsasın diye yapmışlar bunu.

Çiçeklerin dilinde de gaylardiya “merhamet” ve “cömertlik” simgesidir. Gaylardiyanın kesme çiçek olarak verilmesi ise, “Seninle birlikte olmak bana büyük keyif veriyor” anlamına geliyormuş...

Gaylardiya bir süs bitkisi olarak tanınsa da eskiden Kızılderililer onu yara tedavilerinde ve ateşli hastalıklarda ateşi düşürmek için kullanıyorlarmış...

Gaylardiya arıların ve kelebeklerin sevdikleri bitkilerden. “Gaillardia aristata” ve “Gaillardia puchella” alt türleri en yaygın kullanılan bahçe süs bitkileri arasında yer alıyor. Yaz ortasından sonbahar başına dek çiçeklenmeyi sürdüren bitki bol güneş, zengin toprak ve düzeni su istiyor. Pulchella türünün çiçeklenmesi aristata’ya göre biraz daha uzun, ayrıca tohumlarını bahçenize bir defa ekmeniz yeterli çünkü kendi tohumlarından tekrar kolayca yetişebiliyor. Ilıman iklimlere olduğu kadar kuraklığa da dayanıklı olan gaylardiya ayçiçeğinin (Helianthus annuus) de yakın akrabası. Gaylardiyayı Şubat-Mart gibi ekeceğiniz tohumlarından ya da kök çelikleri alarak da çoğaltabilirsiniz.

Gaylardiya - Gaillardia

Çok Yıllık

Boy : 40-60 cm

Toprak Ph : 6.1-7.8

Sulama İhtiyacı : Düzenli Sulama

Konum : Güneş Alan Konum

Çiçeklenme : Yaz ortası-Güz başı

Üretim Yöntemi : Tohum, Kök ayırma