Kış Kavunu

Kış kavunu ( Benincasa hispida), kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasından iri meyveleri anavatanı olan Güney ve Güneydoğu Asya’da sebze olarak tüketilen sarmaşık türü bitki. Onu adı “kış kavunu” olan dışı açık sarı, içi yeşilimsi beyaz tatlı “Cucumis melo” türü kavunlarla karıştırmamak gerek. Adının kış kavunu olduğuna bakmayın, o bildiğiniz kavunlardan değil, olgunlaşan meyvesi tatlı olmadığı gibi pek çok sebze gibi pişirilerek yeniyor.

Kış kavunu sıcak iklimlerde yetişiyor ve yetiştiği bölgelerde kışın elde edilen çok az sayıdaki sebzeden biri. Kış kavununun meyveleri olgunlaşmadan önce tüylü oluyor fakat olgunlaştıkça tüylerini döküp kabuğu balmumuna benzeyen ve raf ömrünü uzatan bir tür madde ile kaplanıyor. Hatta bu nedenle ona yabancı dilde “balmumu kabağı” diyenler de var. Kış kavunu tıpkı bal kabağı gibi uzun süre tüketilmeden saklanabilen bir sebze, hatta raf ömrünün 1 yıla kadar uzadığı söyleniyor. Hindistan’da pek çok farklı yemeği yapılan kış kavunu Hint kökenli Ayurveda sağlık sisteminde de tedavi amaçlı olarak kullanılıyor. Kuzeybatı Hindistan’da kış kavununun suyuyla dizanteri hastalığı tedavi ediliyor. Vietnam’da ise hamile kadınların daha bol süt vermesi için domuz pirzolasıyla birlikte pişirilen bir çorbası yapılıyor.

Kış kavunundan “kış kavunu çayı” adı verilen ve karamelize şekerle tatlandırılan bir içecek de elde ediliyor. Bitkinin meyveleri dışında filizleri, tohumları, yaprakları ve ince dalları da yenebiliyor. Çin’de hem kızartması hem de çorbası yapılan sebzenin Yeni Yıl kutlamalarında yenen bir tür şekerlemesi de yapılıyor. Ayrıca Çin’de içine kış kavunu, badem, susam ve çeşitli baharatlar konularak hazırlanan bir tür çörek olan “Sevgili keki” yapımında da kullanılıyor. Hatta bu kekin ilginç bir de öyküsü var, yazıyı bu güzel öyküyle noktalayalım:

Çin’de imparatorluk döneminde küçük bir köyde yaşayan, birbirine tutkuyla bağlı bir karı koca yaşarmış. Günlerden bir gün köyde ortaya çıkan gizemli hastalık, onlarla beraber yaşayan ihtiyar babalarını da yatağa düşürmüş. Zaten fakir olan çift hasta adamı iyileştirecek ilaçları alabilmek için neleri varsa satıp savmışlar ama parayı bir türlü denkleştirememişler. Kocasının bu yüzden harap olmasına çok üzülen kadın, kocasının hasta babasını iyileştirecek ilaçların karşılığında gizlice kendisini köle olarak satmış pazarda. Adam işten eve döndüğünde babasını iyileştirecek ilaçları bulmuş ama çok sevdiği karısı hiçbir yerde yokmuş. Gerçeği öğrendiğinde ise karısını geri alabilmek için hemen para biriktirmeye başlamış. Gereken para nihayet toplandığında adam karısını geri almak için onun satıldığı zengin ailenin evine gitmiş ama kadın orada da yokmuş...

Böylece adam karısını bulabilmek için yollara düşmüş, her yeri aramış ve ne kadar aradıysa da bir türlü onu bulamamış. Bir gün aç ve yorgun bir halde bir çay evine sığınmış. Çayın yanında ikram edilen keki ağzına koyar koymaz karısının orada çalıştığını anlamış çünkü bu kekin tarifini sadece karısı bilirmiş. İşte böylece sevenler mutluluk içinde yeniden birbirlerine kavuşmuşlar. Onları kavuşturan bu keke de “Sevgili keki” adı verilmiş.

Kış Kavunu - Benincasa hispida

Tek Yıllık

Boy : 15-30 cm

Toprak Ph : 5.6-7.5

Sulama İhtiyacı : Bol Sulama

Konum : Güneşli ve sıcak

Çiçeklenme : Yaz ortası-Güz ortası

Üretim Yöntemi : Tohum