Camgüzeli

Camgüzeli (Impatiens walleriana), balsamgiller (Balsaminaceae) familyasından çok yıllık çiçekli ve narin bir süs bitkisi.

Yabancı dilde ona “busy Lizzie” (hamarat Lizzie) diyorlar, hatta bir de “lazy daisy” (tembel papatya) deyimi var ama sanırım burada vurgulanmak istenen camgüzelinin örneğin papatya gibi sıradan bir çiçeğe göre daha hızlı gelişip tohumlarını erkenden olgunlaştırması. Ayrıca camgüzeli, “Impatiens” ailesinin diğer bireyleri gibi, olgunlaşmış tohum keselerine dokunulduğunda patlayarak tohumlarını 6 metre kadar uzağa fırlatabiliyor.

Bizde “Yeni Gine çiçeği” ya da “Kına çiçeği” olarak da biliniyor. Anavatanı Afrika’nın doğusu olan camgüzelinin kültüre alınmış binin üzerinde çeşidi var. Sıcak iklimlerde bahçe bitkisi olarak kullanılsa da genellikle saksı bitkisi olarak evlerde yetiştiriliyor ve kışın güneş alan bir cam kenarında ve sıcak ortamda tutulduğunda çiçeklenmeye devam edebiliyor.

Camgüzeli çiçeklerinin bir de ilginç bir özelliği ilk açıldıklarında erkek olup daha sonra polen başlıklarını dökerek dişi haline gelmeleri (!). Bunu kendi kendini tozlaştırmamak için yapıyor olsa da söylenen göre pek başarılı olamıyormuş, haliyle erkenden tohumlarını oluşturmaktan da kendini alamıyormuş. Yani camgüzeli biraz fazla “aceleci” bir bitki. Fakat aceleci olmasına rağmen kısa ömürlü de değil, dış ortamda yetiştirildiğinde bahar sonundan güz ortasına kadar çiçek açmaya devam edebiliyor. Kış mevsiminde evde açmış rengarenk çiçekler görmek isteyenler için de ideal bir iç mekan bitkisi. Renk seçeneği bol ve bakımı kolay olan bir bitki olması nedeniyle de oldukça tercih edilen bir bitki. En çok tercih edilen kültür çeşitleri ise pastel tonlara sahip olan “Super Elfin” (bu seri Claude Hope tarafından Kosta Rika’da üretilmiş) ve kenarları kırmızı şeritli pembe ve turuncu renkli “Swirl” serileriymiş.

Siz de camgüzeli yetiştirmek isterseniz kaliteli ve hafif kumlu bir toprak kullanmalı, bitkinizi bol güneş alabileceği bir yerde konumlandırmalısınız. Camgüzeli suyu çok seven bir bitki, özellikle saksı çiçeği olarak kullanıldığında daha bol su istiyormuş. Fakat mantar, yaprak bitleri ve mildiyö hastalıklarına karşı da tetikte olmalısınız. Mayıs-Eylül döneminde camgüzelinize iki haftada bir gübre vermeniz gerekiyor. Tohum ve çelikle üretim yapabileceğiniz camgüzelinin her iki yılda bir de saksısını değiştirirseniz de size uzun yıllar çiçek vermeye devam edebilir. Çiçeklerin dilinde camgüzeli “anne şefkati” anlamına geliyormuş, bu “hamarat” çiçek de en çok senelerce bıkmadan usanmadan bizi yetiştirmek için emek veren hamarat annelere yakışırdı doğrusu. Ha bir de tohumlarını anne terliği gibi fırlattığını söylemiştim sanırım...