Dev Hint İnciri

Dev Hint İnciri (Opuntia ficus-indica), kaktüsgiller (Cactaceae) ailesinin “Opuntia” kolundan gelen, tatlı meyveleri yüzünden kurak ve yarı kurak iklimlerde kültüre alınmış bir kaktüs türü. Bitki Günlüğüm’de karpuz bitkisini anlatırken Dev Hint İnciri’nden ve onunla ilk defa Mersin‘de nasıl karşılaştığımdan söz etmiştim. Gördüğüm örnekler yaklaşık 5 metrelik boylarıyla beni adeta büyülemişti. Ben ona Mersin’de rastlamış olsam da aslında kökeni ta Meksika’ya dayanıyor. Meksikalılar bu bitkiye ta 15. yüzyıldan bu yana “nopal”, meyvesine ise “tuna” diyorlarmış. Kaktüsümüz kültüre alınan kaktüs türlerinden en yaygın olanı olarak biliniyor ve ben de kendisiyle Mersin’den sonra pek çok yerde bol bol karşılaştım. Fakat bana en ilginç gelen, bir dostumun Azarbeycan seyahatinde, Hazar Denizi kıyısındaki Bakü Bulvar Parkı’nda da bu bitkinin heybetli örneklerine rastlamış olması. Bu durum hem parkın neredeyse Kars’la aynı enlemlerde yer alması, hem de deniz etkisine maruz kalması açısından ilginçti. Sonra Dev Hint İnciri’ni en son Hatay seyahatimizde beraber de gördük. Bahçem olsaydı yetiştirmeyi düşünebileceğim ilk bitkilerden biri olurdu kendisi. Sizin bir bahçeniz varsa şanslısınız. O halde onu nasıl yetiştirmeniz gerektiğiyle ilgili bilgileri de hemen verelim.

Onu tohumdan da üretebilirsiniz ama en hızlı üretim yöntemi tüm diğer sukkulentlerde olduğu gibi bir parçasını birkaç gün kurutup toprağa gömerek köklenmesini sağlamaktır. Onu en azından bahçeye aktarana kadar saksıda da konuk edebilirsiniz ya da tamamen bir iç mekan bitkisi olarak saksıda da yetiştirebilirsiniz. Yani Dev Hint İnciri dendiğine çok da takılmayın. Kaktüsümüz hermafrodit bir bitki ve kendi kendisini tozlaştırabiliyor. Tüm kaktüsler gibi neredeyse hiç su istemiyor çünkü evrimleşerek iğneye dönüşen yaprakları sayesinde havadaki nemi toplayarak gövdesinde depolayabiliyor. Kumlu ya da geçirgen toprakları seviyor. Onu bol güneş alabileceği bir yerde konumlandırmalısınız. Kaktüsün suya ve güneşe dayanıklı sert derisi onu çevre şartlarından koruyor. Bitkinin oluşturduğu kollar 1-2 yıl içinde Mayıs ayı gibi çiçekleniyor ve yaz sonuna doğru rengi yeşilden koyu kırmızıya dönen meyvelerini sergilemeye başlıyor. Tadı az çok tatlı bir karpuzu andıran iri çekirdekli meyveler kabuğu soyularak ve dolapta soğutularak afiyetle yenebiliyor. Meyvelerini tüketirken bitkinin tüysü dikenlerine ve çekirdeklerine de dikkat etmek gerekiyor. Bitkiniz ne kadar kol oluşturursa meyve verimi de o denli çok olacağından zaman zaman bitkinizi budamanız öneriliyor. Bunu yaparken, tam boğum kısımlarından kesim yapmalısınız. Bitki budanan kolunun olduğu yerden genellikle iki tane daha kol çıkarıyor.

Bu arada bitkinin çiçeklerinin çayı, prostat, ishal, kolit ve irritabl bağırsak sendromuna iyi geliyormuş. Bitkinin köklerinden de bir tür yenebilen zamk elde ediliyormuş, bu zamk ayrıca bazı ülkelerde kirece karıştırılarak badana yaparken de kullanılıyormuş. Bana sorarsanız Dev Hint İncirini bu kadar çekici kılan ne meyveleri, ne de zamkı, bitkinin o heybetli ağaca benzer görüntüsü. Bu yaz sizin de karşınıza çıkması dileğiyle...

Fotograf : Okan Akkoyunlu