Güzelavratotu
(Atropa belladonna)
Eflatun renklilerden devam edelim... Ancak bu sefer karşımızdaki tehlikeli bir güzellik. Zehirli bir çiçek olan Güzelavratotu (Atropa belladonna), İngilizce'deki adıyla "Deadly Nightshade" yani ölümcül gece gölgesi...
Bu bitki neredeyse her yerde karşınıza çıkabilir. Özellikle kökü ve parlak siyah boncuk gibi görünen meyveleri çok zehirlidir.
Köküne inmeye gerek bile yok; 2 ila 5 adet meyvesini veya sadece bir yaprağını yemek bile ölümle sonuçlanabilir.
Ek Bilgi: Çok iyi bildiğimiz patlıcan, patates ve domatesle aynı aileden gelir. Unutmayın ki, sıkça tükettiğimiz bu sebzelerin de yeşil kısımları zehirlidir.
İnsanlar için öldürücü olan bu meyveleri kuşlar afiyetle yer ve tohumları doğaya yayar. Peki kuşlar neden ölmez?
Çünkü asıl zehir meyvenin çekirdeğindedir. Kuşlar bitkinin sadece etli kısmını yer ve çekirdeğini çiğnemeden yutarlar. Böylece zehirlenmezler ve dışkılarıyla tohumu yeni bir yere taşıyarak bitkinin yayılmasını sağlarlar.
Yunan mitolojisindeki üç kader tanrıçasını (Moirai) duymuşsunuzdur:
- Clotho: İnsan hayatını temsil eden ipliği eğirir.
- Lachesis: İpin uzunluğunu belirler.
- Atropos: Zamanı geldiğinde bu ipliği keser.
"Hayatın pamuk ipliğine bağlı olması" deyimi de buradan gelir. İşte yaşamı sonlandıran, o makası tutan tanrıça Atropos, adını bu zehirli bitkiye (Atropa) vermiştir.
Tıpta ilaç yapımında kullanılan bu bitkiyi, haliyle öncelikle cadılar keşfetmiş. Rivayete göre; cadılar uçan süpürgelerini; güzelavratotu, haşhaş ve diğer otlardan yaptıkları özel bir merhemle ovarak uçuşa hazır hale getiriyorlarmış.
"Yok daha neler, amma da uydurdun Okan" dediğinizi duyar gibiyim. Uydurmama gerek yok, efsaneler böyle söylüyor...
Cadılar genellikle güzel kadınlar olarak tasvir edilmese de, belki de bitkinin "Güzelavrat" (Bella Donna - Güzel Kadın) adı, kadınların göz bebeklerini büyütmek için bu bitkiyi kullanmasından ya da cadıların gizemli çekiciliğinden geliyordur. Karar sizin...