Havuç

Tavşanların ve benim pek sevdiğimiz bir bitki var sırada. Havuç ya da Daucus carota, biz onu bir sebze türü olarak bilsek de, maydonozgiller familyasına ait iki yıllık çiçekli bir otsu bitki.

5000 yıldır tarımı yapılan havucun ilk örnekleri beyaz, mor, kırmızı ve sarı renklerdeymiş, yani ilk havuçlar bugün yediğimiz turuncu renkliler gibi değilmiş. Hollandalılar 16. yüzyılda kırmızı ve mor havuçları kullanarak turuncu rengi elde etmişler. Bugün artık 60 kadar türü bulunan havucun pek çok farklı rengi de bulunuyor. En yaygın görülen alt türü ise Daucus carota sp. sativus’muş.

Dünyadaki havuç üretiminin yüzde 30’unu Çin karşılıyormuş, onu da sırasıyla Rusya ve ABD izliyor. Genellikle taze halde tüketiliyor, beşte birinden fazlasını oluşturan suyu da lezzetli bir içecek. Yediğiniz havuçtan en fazla verimi almak istiyorsanız onu pişirerek yemelisiniz. A vitamini ve beta karoten açısından zengin olan havucun Türkiye’deki üretiminin yüzde 60’ı Ankara Beypazarı’nda gerçekleştirilmekteymiş.

Havucun yabani formunun baldırana benzediğini daha önce anlatmış ve sizleri bu konuda uyarmıştım, yeri gelmişken bir kez daha hatırlatmak isterim. Havucu ayırt etmek için yaprak şekline, koyu yeşil sapının üzerindeki belirgin tüylere, kökünün bildiğimiz havuç gibi kokmasına ve bazen(!) şemsiye şeklindeki çiçeğinin tam ortasında bordoya yakın kırmızılıkta bir çiçek bulunduğuna dikkat etmek gerekiyormuş.

Havucun çiçeği, taze olarak kesilip içine konduğu sıvının rengini alırmış. Havucun özellikle yüksek verim almak isteniyorsa domates ve marulla bir arada yetiştirilmesi tavsiye ediliyor.

Son olarak havuçla ilgili birkaç enteresan bilgi paylaşalım: Hipokrat’a göre havuç tohumu yutmak hamileliği önlüyormuş... Bir insan hayatı boyunca ortalama 10.866 adet havuç yermiş... Havuç tohumları o kadar minikmiş ki bir çay kaşığına 2000 adedi sığabiliyormuş...

Havuç sebzeler içinde pancardan sonra en fazla şeker içeren sebzeymiş, o nedenle diyet yapanların mısırı olduğu kadar havucu da kararında tüketmeleri gerektiğini de söyleyerek bitirelim.