Jerbera

Jerbera (Gerbera), papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık, dayanıklı, kalın saplı ve iri çiçekli bir papatya ailesi. Jerbera adını 18. yüzyılda yaşamış olan Alman botanikçi ve tıp doktoru olan, aynı zamanda da Carl Linaeus’un yakın dostu Traugott Gerber’den alıyor.

Jerbera bitkilerdeki çiçek oluşumunun incelenmesiyle ilgili genetik araştırmalarda sıkça kullanılan bir bitki türü. Bilim dünyasına ilk tanıtılan jerbera türünün Robert Jameson tarafından Güney Afrika’daki sorumlusu olduğu Transvaal altın madenlerinin çevresinde bulunan “Gerbera jamesonii” olması nedeniyle çiçeğe “Güney Afrika papatyası” da deniyor. Bitkiyi, Güney Afrika, Asya ve Güney Amerika’da doğal ortamında görebilmek mümkün. Tıpkı ayçiçeği gibi gökyüzünde güneşin hareketini izleyen jerbera yıl boyunca sarı, beyaz, kırmızı, turuncu ya da pembe çiçeklerini sergiliyor. Çiçeklerin dilinde genellikle çocuksu mutluluğu simgeleyen çiçeğin renklerine göre anlamı da değişiyor. Kırmızı ölümsüz aşk, beyaz saflık ve masumiyet, sarı neşe, pembe hayranlık ve turuncu ise hayat güneşi anlamını taşıyor.

Jerbera ayrıca eski Mısırda güneş tanrısına adanmışlığın, Keltlerde ise üzüntüyü yenmenin simgesiymiş...

Jerbera gerçekten de o kadar dekoratif bir çiçek ki, dekorasyon mağazalarında renkli cam vazolarda pek hoş duran yapay formlarına rastlayabilirsiniz. Çiçekçilikte gül, karanfil, kasımpatı ve laleden sonra en çok kullanılan kesme çiçek türüymüş fakat evinizde ya da kışın don görülmeyen bölgelerde bahçenizde de yetiştirebilirsiniz. 1000’in üzerinde kültüre alınmış türü bulunan jerberanın çiçeklerinin çapı 12 santimetreye ulaşan türleri bile mevcut.

Kendine özgü tatlı bir kokusu olsa da otçul hayvanların yemekten kaçınmasının sebebi ise “kumerin” adında acı bir madde içermesi. Fakat yine de bahçenize kelebekleri, arıları ve kuşları çekebilecek kadar da albenili. Jerbera nemli ama drenajı iyi toprakları seviyor. Rüzgardan korunaklı yerlerde konumlandırıldığında, güneşte ve yarı gölgede de sağlıklı olarak yetişebiliyor.

Jerberayı tohumdan üretmek için onu baharda sera ortamında ekmeli, ilk kışını serada geçirdikten sonra gelecek baharda bahçedeki kalıcı yerine taşımalısınız. Kök ayırma ve çelikle de üretenler varmış. Son olarak onu ev ortamında yetiştirmek isterseniz, jerberanın iç mekanlarda hava kalitesini iyileştiren bitkilerden biri olduğunu da hatırlatmış olayım.