Kartopu

“Aramızda Kayserili olan var mı?...”, diye sorarak başlayayım bu bitkiyi anlatmaya. Kayserilerin özellikle sevip sahiplendiği bir çalı türü olan Gilaburu (Viburnum opulus)’yu en son budama dersinde yaygın bilinen “Kartopu” adıyla da anmıştık.

Gilaburu, acımtırak göz alıcı kırmızı meyvalar ve kartopu gibi demet şeklinde beyaz çiçekler veren bir çalılık. Fakat acaba Kayserililer gilaburularının aynı zamanda Ukrayna’nın ulusal sembollerinden biri olduğunu da biliyorlar mı?...

Slav mitolojisinde ağacın meyveleri Slavların soylu ve ölümsüz kanını simgelemekteymiş, öyle ki gilaburunun meyvalarını kumaşlarında desen olarak çok sık kullanmışlar. Rusların çok bilinen folk şarkısı “Kalinka”da bahsedilen “minik kar meyvası” da işte bu “bizim” gilaburuymuş...

Gilaburunun meyvaları sıkılarak ve bol şeker karıştırılarak tüketilebiliyor, kadınlarda menstruasyon kramplarını gidermek ve özellikle de böbrek taşı düşürmek konusunda epeyce işe yaradığı söyleniyor. Ülkemizde sıklıkla Kayseri’de görülse de gilaburu, Kuzey Amerika’da bile alt türleri bulunan bir bitki. Ayrıca süs bitkisi olarak yetiştirildiği üzere aşağı yukarı her yerde onunla karşılaşmanız mümkün. Nemli toprakları seven gilaburu toprak konusunda da çok seçici değil. Kayseriden Ukrayna’ya işte karşınızda gilaburu, nam-ı diğer kartopu...