Pirekapan Otu

Pirekapanotu (Chrysanthemum cinerariaefolium), papatyagiller (Asteraceae) ailesinin alt kolu olan kasımpatıgiller (Chrisanthemum) oymağına ait bir papatya türü. Ona sanırım yabancı dildeki adın olan “pyrethrum”u çağrıştıracak bir isim vermişiz. Yabancılar ona Balkan kökenli olduğu için “Dalmaçya krizantemi” de diyorlar. Görünüm olarak hepimizin bildiği kır papatyasından onu ayırmak adeta imkansız, fakat yaprakları mavimsi yeşil olan yaprakları size belki bir ipucu verebilir. Kasımpatını anlatırken, “Kasımpatının bir alt türü olan Pirekapan otu (Chrysanthemum cinerariaefolium) özellikle sivrisineklere karşı doğal böcek ilacı yapımında kullanılmaktaymış” diye yazmıştım. Bu ilaç, haşerelerin sinir sistemini etkilediği gibi dişi sivrisineğin sokma isteğini de yok ediyormuş. İlaç balıklar için öldürücü olabiliyor ama insan ve hayvanlar için tehlikeli değil, bu nedenle örneğin mutfak ortamında kullanılabilecek tüm böcek ilaçlarının hammaddesi bu bitki olabilir.

Tasmanya, Kenya, Tanzanya ve Ekvador ülkeleri dünyadaki böcek öldürücü ilaç üretimine hammadde sağlayan en büyük pirekapanotu yetiştiricilermiş. Bitkinin çiçeklerinin kurutularak ezilip suya karıştırılması ile elde edilen bu ilaç sentetik olmadığı için organik tarımda da kullanılabiliyor. Hatta siz de bu ilacı kolayca hazırlayarak spreyle bitkilerinize sıkabilirsiniz. Bunun için kurumuş bir ölçek pirekapanotu çiçeğini, dört ölçek sıcak suda iyice kaynatmanız gerekiyor. Daha sonra bu ilaçlı suyu soğutarak kullanabilirsiniz. Pirekapanotunun sadece “pyrethrum” adı verilen böcek ilacının hammaddesi olarak değil süs bitkisi olarak da yetiştirildiğini hemen ekleyeyim. Siz de bahçenizdeki böcekleri kontrol altına almak için pirekapanotu yetiştirebilirsiniz. Özellikle turpgiller (Brassicaceae) familyasına ait tüm sebze türlerinin etrafında yetiştirdiğinizde çok yaygın görülen zararlıları sebzelerinizden uzak tutmayı başaracağınız söyleniyor. Mart ayı gibi çiçeğin tohumlarını çok ince bir kapak toprağı ile örterek çimlendirebilir, ilk bahar sonu gibi de bahçedeki yerlerine taşıyabilirsiniz.