Meyan Kökü
(Glycyrrhiza glabra)
Bir Akdeniz kıyı bitkisi olan Meyan (tatlı meyan) ya da Latince adıyla Glycyrrhiza glabra, 1 metreye kadar uzayabilen, toprağın azot seviyesini düzenleyen baklagiller ailesinden çok yıllık bir bitkidir. Denize yakın kumul arazilerde yetişir.
Bitkinin yenebilen kökü tatlandırıcı olarak (çay şekerinden 50 kat daha tatlıdır) ve susuzluğu giderici çay veya şerbet olarak tüketilebiliyor. Meyan kökü, insanlık tarihi boyunca pek çok farklı hastalığı iyileştirmek için kullanılmasının yanı sıra tadı acı olan ilaçların tatlandırılmasında da kullanılmış. Tarihte Büyük İskender’in çiğnemekten hoşlandığı bir şeymiş meyan kökü, bunu da ona Mısırlılar öğretmiş.
Köklerinin çiğnenmesinin diş sağlığı için faydalı olduğu söylense de, diş sağlığına hiç de faydalı olmayan kola ve sigaranın yapımında da kullanılıyor olması ilginç bir tezat. Düşünsenize, ta o zamanlar koskoca İskender’in bakkaldan sakız alacak hali mi vardı? Mecburen meyan kökü çiğniyordu.
Tarihten Notlar:
Tutankamon’un mezarından çıkan bitkiler arasında meyan kökü de bulunuyor. Ayrıca Napolyon da afrodizyak etkisi nedeniyle meyan köküne pek düşkünmüş. Yani krallar ve imparatorların kendisine bu kadar düşkün olduğu meyan kökünün liderlikle ilgili doğrudan bir bağlantısı bile olabilir...
Faydaları ve Uyarılar:
Bronşite iyi geldiği için genellikle öksürük şuruplarında kullanılıyor. Bitkinin kökü yalnızca sonbaharda, bitki 3 ya da 4 yaşındayken toplanıyor ve daha sonra kullanılmak üzere kurutuluyor. Oldukça lifli olan kökü aşırı tüketildiğinde ödem, kalp krizi ve yüksek tansiyona yol açabilir, bu konuda dikkatli olmakta fayda var. Eğer sizde baş ağrısı ve sersemlik yaratıyorsa uzak durmanız gerekir.
Bitkinin yapraklarından Moğolistan’da çay yapılmaktadır. Kökünden elde edilen özün biranın ve yangın söndürücülerin köpürmesi için kullanılması da oldukça ilginç bir kullanım alanıdır. Eğer bahçenizde yetiştirmek isterseniz meyan tohumdan üretilebilir. Son olarak; kendisini Acı Meyan (Sophora) ya da Sarı Meyan (Thermopsis turcica) ile karıştırmamanızı hatırlatarak bitirelim.