Altın Çanak
(Forsythia)
Altın çanak (Forsythia), zeytingiller familyasından, anavatanı Uzak Doğu olan, erken ilkbaharda açık sarı renkli çiçekler açan, mızrak yapraklı ve gösterişli bir süs çalısıdır. İngilizler ona çiçeklerinden ötürü “Golden Bell” yani “Altın Çan” der, biz ise bu adın sonuna bir “ak” eki getirip “Altın Çanak” demişiz. İsmi 18. yüzyılda yaşamış ünlü İskoç botanikçi William Forsyth’den gelir.
Özellikleri ve Üretim:
Kışın bittiğini çiçekleriyle müjdeleyen ağaçlardan biridir. Çiçeklerinde süt şekeri (laktoz) üretebilen nadir bitkilerden olduğu söylenir, bu yüzden kuşlar ve kelebekler tarafından çok sevilir. Yetiştirilmesi kolaydır; yaz başında yeşil çeliklerle, kışın odun çelikleriyle veya daldırma yöntemiyle (üç haftada köklenir) kolayca çoğaltılabilir.
İnanışlar ve "Sarışınların Laneti":
Bir inanışa göre altın çanak ilk çiçeğini açtığında kış bitmeden 3 kez daha kar yağması beklenirmiş. Başka bir inanışa göre ise mimoza ve altın çanağın dalını kesip eve getirmek uğursuzluk getirirmiş. Bu, sarışınların uğur getirmediğine inananların uydurması mıdır bilinmez ama Marilyn Monroe, Jayne Mansfield gibi efsane sarışınların trajik sonlarını düşününce insan "acaba?" demiyor değil... (Tabii ki şaka yapıyorum!)
🔔 Bahçıvanın Bedava Asistanı
Bu bitki bahçıvanlara yapmaları gereken işleri hatırlatan bir "doğa takvimi" gibidir:
- Çiçeklerini açmadan hemen önce: Yabani ot temizliği ve herbisit uygulaması yapılır.
- Çiçekleri açar açmaz: Güllerin budama zamanı gelmiştir.
- Tomurcukları göründüğünde: Ispanak, bezelye, marul, havuç, turp ve pancar gibi soğuk sezon sebzelerinin tohumları ekilir.
- Tomurcuklar tamamen açtığında: Patateslerinizi ekme zamanı gelmiş demektir.
- Taç yaprakları dökülmeye başladığında: Eğer bahçenizde varsa kelebek çalısı (Buddleia) budanır.
Özetle altın çanak, unutkan bahçıvanlar için harika bir hatırlatıcıdır. Baharın bu sapsarı müjdecisini bahçenizden eksik etmeyin.