Ananas
(Ananas comosus)
Ananas (Ananas comosus), ananasgiller familyasından çok lezzetli meyveler veren çok yıllık tropik bir bitkidir. Meyvesi çam kozalağını andırdığından İngilizler ona “pine apple” (çam elması) demişlerdir. Bizler ise ona Güney Amerika yerlilerine özgü Tupi dilindeki adıyla sesleniyoruz; bu dilde ananas “mükemmel meyve” anlamına gelir. Gerçekten de pizza, barbekü ve tatlılara kadar girdiği her yere yakışan bir lezzettir.
Botanik Özellikleri:
Bu leziz meyveyi, pembe, kırmızı ya da mor çiçeklerin bir araya gelerek oluşturduğunu biliyor muydunuz? Meyve dalında tam olgunlaşmaz, genellikle pazara ulaşana kadar taşınma aşamasında olgunlaşır. İlginç bir özelliği de gece karbondioksit salgılamaması, aksine bünyesinde biriktirip gündüz fotosentez yaparken kullanmasıdır (CAM fotosentezi). Bazı türleri yarasalar tarafından tozlaştığı için çiçeklerini sadece gece açar.
Tarihçesi ve Üretimi:
16. yüzyılda Fransızlar tarafından keşfedilip dünyaya yayılan ananas, uzun süre "zengin meyvesi" olarak görülmüştür. Çinliler yeni yılda şans ve zenginlik getirmesi için birbirlerine ananas hediye ederlermiş. Günümüzde en büyük üretici Kosta Rika'dır. Ne yazık ki bu "zengin meyvesi" için yapılan üretimde aşırı ilaç kullanımı toprakları yormakta ve işçilerin emeği sömürülmektedir.
Evde Üretim:
Meyvenin üstündeki yapraklı kısmı (tacı) çevirerek çıkarıp, alttan birkaç yaprağı temizleyerek suya veya torfa dikerek kendi ananasınızı yetiştirebilirsiniz. Sabırlı olun; meyve vermesi 3 yılı bulabilir!
Bir zamanlar annesiyle yaşayan Pinya adında güzel ama çok tembel bir kız varmış. Annesi ne istese "Yarın yaparım anne!" dermiş. Bir gün annesi hastalanmış ve Pinya'dan pirinç lapası yapmasını istemiş. Pinya mutfağa gitmiş ama oyun oynamak için yalandan "Pirinci bulamadım anne!" diye bağırmış. Annesi tarif etmiş, o yine "Bulamadım!" demiş.
Annesi o kadar sinirlenmiş ki, “Gözün çıksın Pinya! Madem bir çift göz sana yetmiyor, keşke bir düzine gözün olsa da her şeyi bulabilsen!” diye beddua etmiş. O andan sonra kız ortadan kaybolmuş. Günler sonra annesi bahçede, üzerinde onlarca "gözü" olan tuhaf bir meyve bulmuş. İşte o çok gözlü meyve, ananasa dönüşen Pinya'ymış... Anne sözü dinlemeyen işte böyle ananasa dönüşür!