Ayva
(Cydonia oblonga)
Hepimizin tanıyıp sevdiği hoş kokulu ve lezzetli bir bitki olan Ayva (Cydonia oblonga), meyve veren bitki türlerinden birçoğunun yer aldığı gülgiller familyasından, 4–5 m uzayan, gövdesi kırmızı kahverengi, Anadolu kökenli bir ağaçtır.
Yetiştirme ve Üretim:
Kökleri fazla derine inmeyen ayva, 10 ile 1000 metre arasındaki yüksekliklerde hemen her bölgede yetiştirilebilir. Kumlu-tınlı, sıcak ve geçirgen toprakları sever. Soğuğa dayanıklı olsa da 7 °C sıcaklık ayva için idealdir. Üretimi tohumla, kök sürgünleri ve çelik ile yapılır. Bugün Avustralya hariç tüm dünya ülkelerinde bulunur ve dünyada ayva üretiminde Türkiye birinci sıradadır.
Ayva yaprakları boya ve kozmetik sanayinde, tıpta da ilaç yapımında kullanılır. Meyvesinden ise reçel, jöle, marmelat ve meyve suyu yapılır.
Ayvanın mitolojik öyküsü şöyledir: Akontios adında yakışıklı ama fakir bir genç, Artemis şenliklerinde soylu bir ailenin kızı Kydippe'yi görür görmez aşık olur. Ama kızı almak zordur. Akontios hemen bir kurnazlık düşünür. Bir ayvanın üzerine: “Artemis tapınağı üzerine ant içiyorum ki ben Akontios’a varacağım” yazıp ayvayı kızın önüne atar.
Kydippe yazıları sesli okuyunca şaşırıp meyveyi atar ama antik Yunan'da tapınakta söylenen söz yemin sayılır ve bozulamaz. Kız, Atina’ya dönüp üç kez nişanlansa da üç damat adayı da hastalıktan ölür. Sonunda bir kahin, Akontios’un çevirdiği bu "ayva tezgahını" ortaya çıkarınca, kızın babası çaresizce Kydippe’yi Akontios ile evlendirir.
Burada "ayvayı yiyen" kız mıdır, babası mıdır orasını bilemeyiz ama ayva meyvesi, tuz ve limonla afiyetle yenir! :)