Baldıran
(Conium maculatum)
Felsefenin kurucusu ünlü düşünür Sokrates, Yunan Tanrılarına inanmadığını açıkça söylediği için yargılanır ve hapse düşer. Ona sunulan zehri (baldıran şerbeti) tereddütsüz içmeden önce şöyle der:
“Unutmayın ben ne ilk, ne de son olacağım. Hak ve hakikati, günlük yaşamın endişelerine yeğleyen birçok insanın sonu da benim gibi olacak.”
İşte Sokrates’i başı dimdik, onurlu bir şekilde ölüme götüren ve bir anlamda da unutulmaz yapan o zehir bu bitkiden elde edilmiştir.
Baldıran (Conium maculatum), maydanozgiller familyasından oldukça zehirli olan iki yıllık bir yabani bitkidir. Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika’da yaygın olarak bulunur. Turbun kokusuna benzer kötü kokulu çiçekleri vardır. Ülkemizde özellikle dere ve göl kıyılarında, boş arazilerde ve yol kenarlarında sıkça karşılaşabilirsiniz çünkü çok tohum üretir ve kolay yayılır.
Otun tamamı zehirlidir. Sadece 6 veya 8 yaprağını yemek bir yetişkini öldürmeye yeter. Hayvanlar için de aynı ölçüde tehlikelidir.
Zehirlenmelerin en büyük nedeni; yapraklarının maydanoza (Petroselinum crispum) çok benzemesi ya da kökünün yaban havucu (Pastinaca sativa) zannedilmesidir. Bu yüzden en mantıklısı, maydanozu doğadan toplamak yerine, ne ektiğinizi bildiğiniz saksıda yetiştirmektir.
Panik Kelimesinin Kökeni: Mitolojide çobanların ve kırların tanrısı Pan’la birlikte anılan bu bitki, zehirlenme sırasındaki korkunç etkileri nedeniyle “panik” sözcüğünün doğmasına da ilham kaynağı olmuştur.
Ben baldıranı daha fazla dallandırıp budaklandırmadan, buyurun resimlerine bakın; hem kendiniz tanıyın hem de başkalarına tanıtın ki kimse yanlışlıkla sofrasına koymasın.