Begonvil
(Bougainvillea)
Begonvil (Bougainvillea), mor, turuncu, pembe, sarı, kırmızı veya beyaz renkli çiçekleri olan, sıcak iklimlere özgü, tırmanıcı özelliğe sahip dikenli bir süs ağacıdır. Güneşi çok seven bir bitki olduğundan begonvil ülkemizde genellikle Ege ve Akdeniz kıyılarındaki yazlık evleri süsler.
Başka bölgelerde yaşayan insanların tatil dönüşü hevesle evlerine taşıdıkları begonviller, genellikle sert soğuklara dayanamaz ve küser. Ancak İstanbul Adalar'da yetişen "Ada Begonvili" donlara karşı daha dirençli bir türdür.
Bir rivayete göre begonvili, Türk edebiyatının usta kalemi Cevat Şakir Kabaağaçlı (nam-ı diğer Halikarnas Balıkçısı), ta Büyükada’dan alıp, artık onsuz düşünülemeyen Bodrum’a getirmiştir.
Begonvilin "On bir ay çiçeği", "Rodos sarmaşığı", "Gelin duvağı" gibi süslü isimleri vardır. Hatta Kıbrıs’ta ona "Cemile" derler ki bu kadın ismi bence "Begonvil" adından çok daha güzeldir. Neden mi? Cevabı tarihin tozlu sayfalarında gizli...
Begonvil adı, onu 1768'de Brezilya'da "keşfeden" Fransız Amiral Louis Antoine de Bougainvillea'dan gelir. Ancak asıl kaşif, botanikçi Philibert Commerçon ve onun cesur asistanı (ve sevgilisi) Jeanne Baré'dir.
O dönemde gemide kadın bulunması uğursuzluk sayıldığı için Jeanne Baré, saçlarını kesip erkek kılığına girerek gemiye binmiştir. Commerçon hastalanınca, gemiden inip bitki örneklerini toplayan aslında Baré olmuştur. Dünyayı gemiyle dolaşan ilk kadın unvanını taşıyan Baré, maalesef "erkeklerin dünyasında" adı çiçeğe verilmeyen gizli kahramandır. Eğer bahçenizde bu güzellik varsa, onu Jeanne Baré'ye borçlusunuz.
Begonvil bakımının en basit formülü şudur: “Bol ışık, sık gübre ve az su.”
- Su: Aşırı sulandığında çiçeklerini göstermez, sadece yaprak verir. Bol çiçek için onu biraz "susuz bırakmak" gerekir.
- Kök Hassasiyeti: Kökleri hava alırsa anında küser. Saksı değiştirirken toprağı ıslatılmalı ve kök bütünlüğü bozulmadan çıkarılmalıdır.
- Dayanıklılık: Hastalık ve böcek barındırmaz ancak aşırı havasızlık veya sert rüzgarı sevmez.
Güney Amerika'dan çıkıp sömürge yollarıyla dünyaya yayılan, kurusa bile rengini kaybetmeyen bu inatçı ve güzel çiçek, hem tarihiyle hem de görüntüsüyle bahçelerin baş tacıdır.