Beyaz Hindiba
(Cichorium Intybus)
Beyaz Hindiba (Cichorium Intybus), papatyagiller ailesine ait, karahindiba ile yakın akraba olan iki yıllık otsu bir bitkidir. İsmi "Beyaz" olsa da, çiçekleri çoğunlukla açık mavi renklidir (nadiren beyaz veya pembe olur). Bu yüzden ona "Mavi Papatya" diyenler de vardır. Kuzenine benzer ancak daha tüylü ve dişli mızrak şeklinde yapraklara sahiptir.
Bu bitkinin diğer bir adı "Kahve Otu"dur. Kökleri kurutulup, kavrulup öğütüldüğünde kafeinsiz ama kahveye çok benzeyen bir içecek elde edilir. Özellikle savaş dönemlerinde veya kahveye erişimin zor olduğu zamanlarda halk arasında yaygın olarak tüketilmiştir.
1830’larda Belçikalı bir çiftçi olan Jon Lammers, doğadan topladığı hindibayı evinin karanlık bodrumunda kuma gömerek yetiştirmeyi akıl etmiş. Bu yöntemle elde edilen sebze, "Belçika Hindibası" olarak ünlenmiş. 1. Dünya Savaşı sırasında Belçikalı çiftçilerin göçüyle Fransa ve İtalya'ya yayılan bitki, bugün en çok Fransa'da üretiliyor ve "İtalyan Hindibası" olarak da biliniyor.
Kullanım Alanları:
Ülkemizde 2004 yılından beri hidroponik (topraksız) sistemle sebze olarak üretimi yapılmaktadır. Kuraklığa dayanıklı olduğu için kaya bahçelerinde süs bitkisi olarak da kullanılır. Yeni Zelanda'da hayvan bağırsağındaki parazitleri temizlediği için yem olarak yetiştirilir. Kuzey Amerika Kızılderilileri ise yaraları tedavi etmek için çayını ve merhemini kullanmışlardır.
Avrupa folklorunda oldukça ilginç bir inanış vardır: Beyaz hindibanın o güzel mavi çiçeklerinin, kilitli ve gizemli kapıları açabildiğine, karanlık sırları aydınlatabildiğine inanılırmış. Bu inancın kökeni meçhul ama bitkiye kattığı gizem tartışılmaz.