Cennet Hurması
(Diospyros kaki)
Cennet hurması (Diospyros kaki), kışın yapraklarını döken güzel bir meyve ağacıdır. Latince adı "Tanrıların Meyvesi" anlamına gelir. Bizde "Trabzon Hurması" olarak bilinse de anavatanı Uzak Doğu'dur.
Bu ağacın en ilginç özelliği, yıldan yıla cinsiyet değiştirebilmesidir! Ağacın farklı bireyleri "sadece dişi", "sadece erkek" ya da "hem erkek hem dişi" çiçekler barındırabilir ve bu durum zamanla değişebilir.
Tozlaşma olmasa bile meyve verebilir (çekirdeksiz olur). Tozlaşma olduğunda ise meyvenin içinde 8 kadar yassı tohum oluşur.
Meyvesi: Olgunlaşmadan önce içerdiği "tanen" nedeniyle ağızda buruk bir tat bırakır. Ancak olgunlaştıkça tatlılaşır ve bir kaşık yardımıyla yenebilecek kıvama gelir. Dondurularak tüketildiğinde dondurma lezzeti verdiği de söylenir.
Çin ve Kore'de bu meyve iplere asılarak kurutulur. Özellikle Kore'de, eve misafir geldiğinde kurutulmuş hurmayı üzerine pudra şekeri ekerek ikram etmek önemli bir adettir.
Cennet hurmasının küçük meyveli bir kardeşi vardır: Diospyros lotus (Kafkasya hurması). Bu ağacın, Homeros’un Odysseia destanında geçen meşhur "Lotus" ağacı olduğu düşünülür. Efsaneye göre bu meyveyi yiyenler geçmişlerini ve sılayı unutup, bir daha asla evlerine dönmek istemezlermiş.
Sağlık açısından da tam bir hazinedir; A, B ve C vitaminleri, potasyum ve kalsiyum açısından zengindir. Çin tıbbında yüzyıllardır "sihirli" bir ilaç olarak kabul edilir.
Dünyada her yıl milyonlarca ton üretilen bu meyve, ülkemizde de (özellikle Hatay ve Karadeniz'de) bolca yetişir. Yıllar önce Hatay'da ağaçlardan dökülüp sokaklara saçılan hurmaları gördüğümde içim sızlamıştı.
Bugün de durum farklı değil; pazar yerlerinde, market önlerinde tonlarca gıda israf edilirken, insanlar pahalılıktan meyve yiyemiyor. Çiftçi emeğinin karşılığını alamazken, tonlarca meyve çöpe gidiyor. Bu dünyadaki açlığın ve fakirliğin en büyük nedeninin mevcut ekonomik sistem ve "para" olduğunun en elle tutulur kanıtı bu değilse nedir?