Filkulağı (Gölevez)
(Colocasia esculenta)
Filkulağı (Colocasia esculenta), kalabalık bir aile olan yılanyastığıgiller familyasından Malezya kökenli çok yıllık bir bitkidir. Antoryum, devetabanı ve difenbahya gibi popüler süs bitkileriyle akrabadır.
Ancak onu diğerlerinden (örneğin sadece süs bitkisi olan Caladium / Melek Kanadı'ndan) ayıran en önemli özelliği, Latince adındaki "esculenta" kelimesinin de işaret ettiği gibi yenebilir olmasıdır. Bizde "Gölevez", dünyada ise "Taro" olarak bilinir.
Yarı gölge ve nemli toprakları sevdiği için ideal bir ağaç altı veya havuz başı bitkisidir.
- Devasa Türler: Alocasia macrorrhiza (Dev Filkulağı) yağmurda altına sığınabileceğiniz kadar büyüktür.
- Renkli Türler: Siyaha yakın yapraklı "Black Magic" (Kara Büyü) varyetesi bahçede harika bir kontrast yaratır.
- Üretim: Tıpkı patates gibi yumrularıyla çoğaltılır. Sıcak iklim sever, suyu eksik edilmemelidir.
Afrika'da (özellikle Nijerya ve Kamerun) temel besin maddesidir. Ülkemizde Antalya ve Mersin'de yetiştirilir; nohutlu, fasulyeli salçalı yemekleri yapılır. Yaprakları vitamin deposu, yumruları ise nişasta ve lif kaynağıdır.
Hawaii halkı için bu bitki sadece bir yemek değil, kutsal bir varlıktır. Yerel dilde "Kalo" denir ve mitolojiye göre insanlığın atası olan "Haloa"yı simgeler.
Sofra Adabı: Hawaii'de masaya Kalo yemeği geldiğinde, tıpkı bir aile büyüğüne saygı gösterir gibi davranılır; ses yükseltilmez, tartışılmaz ve kaba söz söylenmez. Medeniyetin, teknolojiyle değil saygıyla ölçüldüğüne ne güzel bir örnek, değil mi?