Havlıcan
(Alpinia officinarum)
Zencefilgillerden, adı belki daha az duyulan ama etkisi en az onun kadar güçlü bir bitki var sırada: Havlıcan. Kurutulmuş yumruları baharat olarak kullanılan bu bitkiyi ismen duymuş olabilirsiniz ama kuzeni zencefili (Zingiber officinale) zaten yakından tanıyorsunuz.
Ortalama 2 metre boya ulaşabilen, mızrak yapraklı ve kırmızılı-pembe egzotik çiçekleri olan çok yıllık bir bitkidir. Sıcak tropik iklimleri sever (şu an bulunduğunuz Güneydoğu Asya coğrafyasının yerlisidir). Üretimi tıpkı patates veya zencefil gibi toprak altı yumrularından yapılır.
Dünya üzerindeki her toplum ondan farklı bir şekilde faydalanmayı keşfetmiştir:
- Çinliler: İlaç niyetine kullanır.
- Ruslar: Sirke ve likörlerini tatlandırmak için kullanır.
- Hintliler: Hoş kokusundan parfüm yapar.
- Tatarlar: Çay olarak demler.
- Güneydoğu Asya: Tom Yum gibi çorbaların ve körilerin ana baharatıdır.
Havlıcanın o kadar çok işe yaradığına inanılmış ki, kendisine İngilizce'de "Spice of Life" (Hayatın tuzu biberi / Hayat baharatı) denmiştir.
Anavatanı olan Tayland, Malezya ve Endonezya'da bu bitkinin sadece şifalı değil, aynı zamanda büyülü güçleri olduğuna da inanılır.