Kauçuk
(Ficus elastica)
Kauçuk (Ficus elastica), oval biçimli, geniş ve parlak yeşil yapraklarıyla salonlarımızın klasikleşmiş bir üyesidir. Ancak doğada devasa boyutlara ulaşabilen bir ağaçtır.
Özsuyundan lateks elde edilse de, ticari lastik üretimi için kullanılan asıl ağaç bu değildir. Endüstriyel kauçuk ağacı Hevea brasiliensis'tir ve bizim salon bitkisiyle akraba bile değildirler.
Dikkat: Ficus elastica'nın yaprağı koparıldığında akan beyaz süt (özsu) zehirlidir ve deride tahrişe neden olabilir.
Kauçuk, incir ağacı (Ficus carica) ile aynı ailedendir. Tıpkı incir gibi, tozlaşmak için kendine özgü bir mazı böceğine ihtiyaç duyar.
Bu özel ilişkiyi merak edenler İncir Ağacı yazıma göz atabilirler. Tozlaşma olursa sarımsı yeşil küçük meyveler verir; bu meyveler yenebilir olsa da lezzetsizdir.
Büyükannemin evinde neredeyse ağaç olmuş bir saksı kauçuğu vardı. Ama Antalya'da bir otel bahçesinde gördüğüm 10-12 metrelik dev ağaçla kıyaslanamazdı bile! Doğada 40 metreye kadar uzayabilir.
Bakım İpucu: Aydınlık köşeleri sever. Güneş ister ama kuraklığa gelemez; toprağını nemli tutun.
Hindistan'ın Meghalaya bölgesinde yerliler, bu ağacın güçlü hava köklerini kullanarak nehirlerin üzerine "canlı köprüler" inşa ederler. Ağaçları kesip kereste yapmak yerine, kökleri nehrin karşı kıyısına yönlendirip birbirine sararak yaşayan, büyüyen ve güçlenen köprüler yaparlar.
Bu sanat babadan oğula geçer ve köprüler yüzlerce yıl dayanır. Şimdi soruyorum: Köprü yapmak için ormanları yok eden biz "modern" insanlar mı daha zekiyiz, yoksa doğayla işbirliği yaparak yaşayan bu köylüler mi? Hangisi daha medeni ve bilgece?