Kestane
(Castanea sativa)
Kestane (Castanea sativa), kökeni Anadolu'ya dayanan, kayıngiller familyasının en sevilen üyesidir. Yabancı dilde, tohumları yenmeyen "At Kestanesi"nden (Aesculus hippocastanum) ayırt etmek için ona "Tatlı Kestane" denir.
Kestane, Anadolu'dan Romalılar aracılığıyla tüm Avrupa'ya yayılmıştır. Romalılar, kestanenin güç verdiğine inanır ve askerlerini sefere çıkmadan önce bolca kestane ile beslerlermiş.
Bizim tarihimizde ise farklı bir detay var: Kanuni Sultan Süleyman, kestaneyi askerleri için değil, savaşa giden atlarını güçlendirmek için kullanırmış.
Ayrıca Antik Yunanlılar, bu ağacın anavatanının Manisa'daki Sardis antik kenti olduğunu düşündükleri için ona "Sardis" derlermiş.
2000 yıl yaşayabilen bu dev ağaçlar, değerli tohumlarını kuşlardan ve bizden korumak için evrimleşmiş, çok batıcı sivri dikenli keselere sahiptir.
Kullanım: Odunu çok değerlidir; gemi ve mobilya yapımında kullanılır. Arılar için önemli bir bal kaynağıdır. Yapraklarından yapılan çay öksürüğe iyi gelir, kabuklarından ise şampuan üretilir.
Dikkat: Kestane odunu yüksek ısı verse de açık şöminelerde yakılmamalıdır çünkü etrafa çok fazla alev ve kıvılcım sıçratır.
Kestane denince akla hemen soba üzerinde pişen o nefis kokusu gelir. Haşlaması da yapılır ama en makbulü "kestane kebap"tır.
Bursa'nın meşhur kestane şekeri, çorbalara kattığı lezzet ve kıtlık zamanlarında buğday unu yerine kullanılmasıyla mutfağımızın baş tacıdır.
🎶 Tesadüf bu ya, bu yazıyı yazarken radyoda Ella Fitzgerald çalıyor:
"Chestnuts roasting on an open fire..."
(Kestaneler açık ateşte kızarıyor...)
Kestane sadece bir yiyecek değil, kış mevsiminin, yılbaşının ve sıcak ev ortamının evrensel bir simgesidir.