Kış Gülü
(Helleborus / Çöpleme)
Zehirli çiçekleriyle ünlü Düğünçiçeğigiller familyasından Kış Gülü, ya da bizdeki resmi ama pek de zarif olmayan adıyla "Çöpleme" ile tanışalım.
Yurt dışında ona "Noel Gülü" (Christmas Rose) veya "Kış Gülü" denirken, bizde halk arasında oldukça ilginç (ve biraz ürkütücü) isimleri vardır:
- Bohça Otu
- Kara Çöpleme / Siyah Harbak
- Boynuz Otu
- Danakıran (Zehirli etkisine atıfta bulunarak)
Dünyada 20 kadar türü vardır. Türkiye'de ise iki önemli türü görülür: Kuzey Anadolu'da Helleborus orientalis ve Türkiye-Suriye sınırında Helleborus vesicarius.
Koruyucu Özellik: 5 yapraklı çiçekleri dökülmeden uzun süre bitki üzerinde kalır. Bunun nedeni, tohumlarını oluştururken onları soğuktan ve dış etkilerden tıpkı bir anne gibi korumaya çalışmasıdır.
Avrupa'da eskiden şifa niyetine kullanılırdı. Modern tıpta ise İsveç (2002) ve Berlin (2009) üniversitelerinde yapılan araştırmalar, bitkinin kanserli tümör oluşumunu engelleme potansiyeli üzerine yoğunlaşmıştır.
Bu çiçeğin mitolojisi oldukça kalabalıktır:
- Cadılar: İblisleri çağırmak için kullanırlarmış.
- Hristiyanlık: Bebek İsa'ya hediye bulamayan fakir bir çobanın gözyaşlarından doğduğuna inanılır.
- Biyolojik Silah: Antik Yunanlılar, Kirrha şehrini kuşattıklarında şehrin su kaynağını bu çiçekle zehirlemişler. Sonuç? Askerler Yunanlılara teslim olmadan önce ishale teslim olmuşlar!
- Mitoloji: Argos kralının kızını delilikten kurtarmak için kullanılmıştır.
Ağaç altları ve yarı gölge alanlar için ideal olan Kış Gülü, zehirli olmasına rağmen kış bahçelerinin vazgeçilmez güzelliğidir.