Kişniş
(Coriandrum sativum)
Kişniş (Coriandrum sativum), yaprakları maydanoza çok benzeyen (bu yüzden "Çin Maydanozu" da denir), Akdeniz kökenli, aromatik ve tek yıllık bir bitkidir. Ancak onu sadece bir ot olarak tanımlamak haksızlık olur.
Kişniş ile ilk tanışmam, yıllar önce Taksim'deki meşhur vejetaryen restoranı Zencefil'de olmuştu. Yemekten sonra hesapla birlikte masaya bir avuç bembeyaz "Kişniş Şekeri" gelirdi.
Diğer adı "Buhur Şekeri" olan bu lezzet, eskiden düğünlerde misafirlere ikram edilirmiş. Her gidişimde ceplerimi doldurmak isterdim ama utanırdım. Meğer iyi ki doldurmamışım; çünkü kişniş şekeri bile fazla yendiğinde narkotik etkiler gösterebilirmiş!
Çaykovski'nin ünlü Fındıkkıran Balesi'ndeki o meşhur bölümü bilirsiniz: "Dance of the Sugarplum Fairy".
Buradaki "Sugarplum" aslında erik değil, şeker kaplı kişnişmiş! Yani o bölümü "Kişniş Şekeri Perisinin Dansı" olarak tercüme edebiliriz. Çaykovski'nin de kişniş şekeri sevdiğini öğrenmek şaşırtıcı değil mi?
Tarımda harika bir "biyotik mücadele" aracıdır. Özellikle marul tarlalarında, yaprak bitlerinden kurtulmak için marulların yanına kişniş ekilir.
Çiçeklenen kişnişler, "çiçek sineklerini" çeker. Bu sinekler de marullara musallat olan zararlı yaprak bitlerini yiyerek doğal bir koruma sağlar.
Tohumları baharat olarak, taze yaprakları ve kökleri salatalarda kullanılır. Tadı aromatik ve egzotiktir; iştah açar ve nefesi tazeler. Türk damak tadına biraz yabancı gelebilir.
Şifa: Yaprakları bolca A, C ve K vitamini içerir. Tohumları mineral deposudur, antibakteriyeldir ve tam bir mide dostudur.