Sarı Meyan / Piyan
(Thermopsis turcica / Vuralia turcica)
Sarı Meyan (Thermopsis turcica), baklagiller familyasından, dünyada sadece Türkiye'deki Akşehir ve Eber göllerinin güney kıyılarında yaşayan, rizomlu ve çok yıllık endemik bir mucizedir.
Botanik dünyası onu artık "Vuralia" adıyla tanıyor. Daha önce Meyan (Glycyrrhiza glabra) yazımda bahsetmiştim; Piyan, normal meyandan farklı olarak büyük sarı çiçeklere ve tüylü bir gövdeye sahiptir.
Onu eşsiz kılan özelliklerinden biri de, bir çiçekten üç meyve verebilen dünyadaki nadir bitkilerden olmasıdır.
Maalesef bu eşsiz bitki "kritik ölçüde tehlikede" (Critically Endangered) statüsündedir.
Hayvanlar yemez ama tarımsal ilaçlar ve habitat kaybı onu tehdit eder. En acısı ise; gölü kurutup tarla yapan insanların, bu dünya mirasını "hayırsız ot" zannedip elleriyle söküp atmalarıdır...
Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'nde (NGBB) koruma altına alındığını gördüğümde "Umut var mı?" diye sormuştum. Cevap: "Zaman gösterecek."
Tohumdan yetişmesi 3-4 yıl sürüyor ve tohumlarını böcekler çok seviyor. Ancak emin ellerde olduğunu bilmek güzel. Yine de asıl koruma, onu anavatanında yaşatmak ve yöre halkına bu "hayırsız otun" aslında bir milli hazine olduğunu anlatmaktan geçiyor.
