Vanilya
(Vanilla planifolia)
Aromatik bitkilerin kraliçesi Vanilya, yaklaşık 110 türden oluşan bir orkide ailesidir. Dürüst olmak gerekirse kokusu bana biraz boğucu gelir ama Fransızların ona "taptığı" da bir gerçektir.
Markette satılan o beyaz "Vanilin" tozunun, gerçek vanilya ile uzaktan yakından alakası yoktur.
Acı Gerçek: Vanilin, kağıt üretiminin yan ürünü olan sentetik bir maddedir. Gerçek gurmeler, "çakma" vanilyayı şaheserlerine asla sokmazlar. Gerçek vanilya, siyah çubuklar halindeki meyvenin içinden çıkan o değerli özüttür ve fiyatı kıyaslanamayacak kadar yüksektir.
Meksika kökenli Vanilla planifolia, sıcak ve nemli tropik iklimleri sever.
Üretimi çok zahmetlidir; çiçeklerin meyve verebilmesi için tek tek, manuel olarak (elle) tozlaştırılması gerekir. Sadece 3 metreye ulaşan olgun bitkiler meyve verebilir. Bu emek, vanilyayı dünyanın en pahalı baharatlarından biri yapar.
Meksika'nın Totonac efsanesine göre, Prenses Xanat babasının yasaklarına rağmen sıradan bir ölümlüye aşık olur. O zamanlar Paris'e kaçıp paparazzi ve akraba baskısından uzak bir nikah kıyma şansları olmadığı için (!) ormana kaçarlar.
Ancak yakalanırlar ve kafaları uçurulur. İki aşığın kanının toprağa döküldüğü yerden filizlenen o zarif sarmaşık ve güzel kokulu orkide, işte Vanilya'dır...