Yavşanotu
(Veronica)
Yavşanotu (Veronica), aslında tek bir bitki değil, 500'den fazla türü içeren kalabalık bir ailedir. Çiçekli bitkilerin en geniş ailelerinden biri olan Plantaginaceae'ye mensuptur. Kuzey yarımkürenin ılıman iklimlerinde sıkça rastlanan bu takson, hem tek yıllık hem de çok yıllık üyeler barındırır.
Bitki, adını Hristiyan azizesi Veronica'dan alır. İnanışa göre, Hz. İsa çarmıha gerilmek üzere Golgotha'ya yürürken, bir kadın (Veronica) ona yaklaşır ve kanayan yüzünü silmesi için bir mendil uzatır.
İsa yüzünü silip mendili geri verdiğinde, kumaşın üzerinde yüzünün kanlı bir silüeti belirir. "Veronica'nın Duvağı" olarak bilinen bu kutsal emanet, Vatikan'ın gizli arşivlerinde saklanmaktadır. Bitkinin çiçeklerindeki bazı desenlerin de bu yüz silüetini andırdığı düşünülür.
Bu kalabalık ailenin üyeleri birbirine pek benzemeyebilir:
- Yenebilenler: Bazı türleri (örneğin Veronica americana), tıpkı su teresi gibi yenilebilir.
- Süs Bitkileri: Bahçecilikte özellikle mavi çiçekli, yer örtücü türleri çok popülerdir.
İlginç bir detay: Görsellerde bazen karşınıza çıkan o piramit yapılı, açık yeşil karnabahar türüne de (Romanesco Brokoli) piyasada "Veronica" adı verilebiliyor. İsim benzerliği olsa da, botanik olarak bu çiçekli bitkiyle bir akrabalığı yoktur.